ASX là một carotenoid xanthophyll được biết đến với cấu trúc phân tử phức tạp, chủ yếu được tìm thấy trong vi tảo Haematococcus pluvialis. Phần lõi bao gồm một chuỗi polyene liên hợp với mô hình xen kẽ các liên kết đôi và đơn. Cấu hình đặc biệt này cho phép ASX hấp thụ ánh sáng hiệu quả trên nhiều bước sóng khác nhau, đóng vai trò quan trọng trong quá trình quang hợp ở một số loài tảo và cung cấp các cơ chế bảo vệ ở nhiều sinh vật.

Hơn nữa, ASX chứa các nhóm chức quan trọng, cụ thể là nhóm hydroxyl (-OH) và nhóm keto (=O), được định vị dọc theo khung phân tử của nó. Các nhóm này giúp tăng cường đáng kể đặc tính chống oxy hóa. Hoạt động như những chất cho electron mạnh, ASX có thể trung hòa hiệu quả các gốc tự do, là những phân tử không ổn định có thể gây ra tổn thương oxy hóa đáng kể trong tế bào. Khả năng chống oxy hóa của nó vượt trội so với các carotenoid được biết đến như β-carotene và vitamin E (α-tocopherol) nhờ sự sắp xếp độc đáo và sự phối hợp của các nhóm chức. Ngoài ra, ASX có thể bị este hóa để tăng cường khả năng hòa tan trong tế bào và độ ổn định chống oxy hóa. Các nhóm hydroxyl trên vòng của nó có thể liên kết với các axit béo như axit palmitic, oleic, stearic hoặc linoleic, tạo thành monoeste hoặc dieste. Nó cũng có thể tồn tại ở dạng tự do, trong đó các nhóm hydroxyl không liên kết và có khả năng tương tác với protein hoặc lipoprotein.

ASX có ba đồng phân: hai đồng phân đối quang (3R,3′R và 3S,3′S) và một dạng trung gian (3R,3′S). Tảo Haematococcus chủ yếu sản xuất đồng phân 3S,3′S, trong khi nhuyễn thể Nam Cực chủ yếu sản xuất đồng phân 3R,3′R

leftcenterrightdel
 Hình 1. Các đồng phân của Astaxanthin

Trong số các tác dụng của Axtaxanthin thì sức khỏe tim mạch được coi là quan trọng nhất. Nghiên cứu lâm sàng sâu rộng đã làm nổi bật các đặc tính chống oxy hóa và chống viêm mạnh mẽ, rất cần thiết trong việc chống lại nhiều bệnh mãn tính, đặc biệt là bệnh tim mạch. ASX hoạt động như một chất chống oxy hóa giúp trung hòa hiệu quả các gốc tự do. Những phân tử có tính phản ứng cao này có thể làm tổn thương tế bào, đẩy nhanh quá trình lão hóa và góp phần gây ra nhiều vấn đề sức khỏe, bao gồm cả bệnh tim. ASX hỗ trợ sức khỏe và chức năng tế bào bằng cách giảm stress oxy hóa, điều này rất quan trọng đối với sức khỏe tổng thể. Bên cạnh vai trò chống oxy hóa, ASX đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh các con đường viêm nhiễm trong cơ thể. Viêm mãn tính là một yếu tố chính trong nhiều bệnh tim mạch, và khả năng làm giảm các chỉ số viêm của ASX có thể làm giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh như xơ vữa động mạch. Sự điều chỉnh này giúp ngăn ngừa các vấn đề về tim và tăng cường phục hồi sau hoạt động thể chất. Ngoài ra, ASX đã được chứng minh là cải thiện hiệu suất thể chất, khiến nó trở thành một chất bổ sung được ưa chuộng trong giới vận động viên. Nó tăng cường lưu lượng máu và giảm mệt mỏi cơ bắp, hỗ trợ sức bền và phục hồi trong quá trình tập luyện cường độ cao. Tóm lại, ASX sở hữu những đặc tính độc đáo khiến nó trở thành một trợ thủ đắc lực cho sức khỏe tim mạch. Nó cung cấp khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ, giảm viêm, tăng cường hiệu suất thể chất và hỗ trợ sức khỏe tế bào, tất cả đều góp phần vào quá trình lão hóa lành mạnh và sức khỏe tổng thể.

leftcenterrightdel
Hình 2. Vi tảo Haematococcus pluvialis 

Nguồn: https://jksus.org/astaxanthin-a-promising-nutraceutical-for-cardiovascular-health/ (lược dịch)